Dil

+90 (212) 217 12 55 +90 (212) 217 12 54 info@kilinclaw.com.tr

Kılınç Bülten

Telefon
+90 (212) 217 12 55
Kılınç Bülten

Mart 2021

#18
Mart 2021

DOĞALGAZ PİYASASINA İLİŞKİN DÜZENLEMELER

Okunma Süresi: 4 dakika

VADELİ DOĞALGAZ PİYASASI İŞLETİM USUL VE ESASLARI BELİRLENDİ.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 25/2/2021 Tarihli ve 10046 Sayılı Kararı 12 Mart 2021 tarihli 31421 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Karar ile “Vadeli Doğal Gaz Piyasası İşletim Usul ve Esasları” onaylandı. İşbu Usul ve Esaslar, vadeli doğal gaz ürünlerinin Enerji Piyasaları İşletme A.Ş. (“EPİAŞ”) bünyesinde güvenilir, şeffaf, etkin, istikrarlı, adil ve rekabetçi bir ortamda işlem görmesine ilişkin hususlar ile Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası Yönetmeliği’nde işbu Usul ve Esaslar’a bırakılan hususlar düzenlendi.

  • Buna göre, Vadeli Doğal Gaz Piyasası, EPDK tarafından mevzuat altyapısı oluşturularak 1 Eylül 2018’de EPİAŞ bünyesinde devreye alınan Organize Toptan Doğal Gaz Satış Piyasası’na (OTSP) entegre şekilde faaliyete geçecektir. Söz konusu piyasa, gerekli yazılım çalışmaları, testler ve sanal uygulamaların tamamlanmasının ardından 1 Ekim itibarıyla işleme açılacaktır. Vadeli Doğal Gaz Piyasası ile fiyat belirsizliğinden kaynaklanan risklerin bertaraf edilmesi, piyasa öngörülebilirliği, derinlik ve likiditenin artırılması hedeflenmektedir. İleri tarihli fiziksel teslimat gerektiren yenilikçi ürünlerin de organize piyasada sunulması planlanmaktadır.
  • Böylece OTSP’de faaliyet gösteren oyunculara kendi pozisyonları açısından alternatif bir hareket esnekliği ve risk yönetimi imkanı sağlanırken, ileriye dönük belirsizlikler en aza indirilerek arz güvenliğine katkı sağlanması amaçlandı.

Buna göre;

  • İşbu Usul ve Esaslar, piyasa işletmecisinin, merkezi uzlaştırma kuruluşunun ve piyasa katılımcılarının vadeli doğal gaz piyasasına dair hak ve yükümlülüklerine, vadeli doğal gaz piyasasında gerçekleştirilen işlemlere, uzlaştırma, fatura ve ödeme işlemlerine, teminat ve temerrüt yönetimi ile temerrüt garanti hesabına ilişkin usul ve esasları kapsamaktadır.
  • İşbu Usul ve Esaslar ile Vadeli Doğal Gaz Piyasası (“VGP”)’na ilişkin genel esaslar, piyasa katılımcıları ve işletmecisinin görev, yetki ve sorumlulukları, piyasa katılımcılarının kayıt işlemlerine ilişkin hükümler, kontratlar, günlük iş akışı, seanslar, teklifler, eşleşmeler, fiyatlar, pozisyon limitleri, teminatlar, temerrüt, uzlaştırma, bildirimler, faturalama, ödemeler ve temerrüt garanti hesabına ilişkin düzenlemeler yapıldı.
  • Düzenlemeye göre VGP işlemleri teslimat dönemi esasıyla yürütülecek ve açık olan tüm kontratlar seans süresince sürekli ticaret yöntemine göre işlem görecektir. İlgili kontratın kapı kapanış zamanına kadar teklif verilebilecek, verilen teklifler eşleşmediği sürece bu Usul ve Esaslar çerçevesinde güncellenebilecektir.
  • Piyasa katılımcıları, tekliflerin durumunu anlık olarak Sürekli Ticaret Platformu (“STP”) ekranları üzerinden görebileceklerdir.
  • Usul ve Esaslar’da piyasa işletmecisinin ve piyasa katılımcısının sorumlulukları ile piyasa katılımcılarının kayıt işlemleriyle ilgili hükümler, kontratlarla ilgili esaslar, seanslar ve günlük işleyiş süreçleri, teklifler, eşleşmeler, fiyatlar, pozisyon limitleri, teminatlar, temerrüt, uzlaştırma, bildirimler, faturalama ve ödemeler ile temerrüt garanti hesabı ile ilgili hususlar da düzenlendi.
  • VGP devreye girdiğinde, Karadeniz’de bulunan doğalgaz rezervinden çıkarılacak gazın, ileri tarihli kontratlarla satışına da imkan tanıyacaktır.
  • VGP uzlaştırmasında uygulanacak fiyatlar, VGP kapsamında gerçekleştirilen ticari işlemler dikkate alınarak, teslimat dönemini kapsayan gaz günleri bazında ve her bir eşleşme için belirlendi.
  • Piyasa katılımcıları tarafından sunulan teklifler anlık olarak değerlendirilip karşı yöndeki tekliflerle karşılaştırılarak eşleşme kurallarına uygun olması durumunda eşleştirilir.
  • Piyasa katılımcıları tarafından sunulan teklifler, piyasa katılımcıları arasında ayrım gözetilmeksizin değerlendirilir.
  • VGP’de yürütülen faaliyetler, şeffaflık ve sorumluluk ilkelerine uygun şekilde yürütülür.
  • Eşleşen teklifler piyasa katılımcısı için teslimat dönemi içinde fiziksel olarak doğal gazın iletim sistemine teslim edilmesi ya da iletim sisteminden teslim alınması yükümlülüğü doğurur.
  • İlgili kontrat işleme kapanmadan önce açık pozisyon kapatıldığında, piyasa katılımcısının fiziksel teslimat zorunluluğu ortadan kalkar.
  • Gerçekleşen her bir eşleşmede piyasa işletmecisi, ilgili piyasa katılımcısına karşı taraftır.

Piyasa Katılımcılarının Sorumlulukları aşağıdaki şekilde düzenlendi:

  • Her piyasa katılımcısı, piyasa işlemlerinin uzlaştırılmasını teminen VGP Katılım Anlaşması gereğince piyasa işletmecisini aracı olarak atamakla yükümlüdür.
  • Piyasa katılımcıları. STP’de verdikleri teklifler sonucunda oluşan kesinleşmiş net pozisyon miktarlarını, teklifin teslim şartlarında belirtilen hususlara uygun şekilde teslim etmekle ya da teslim almakla yükümlüdür.
  • Piyasa katılımcıları, Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde gerçekleştirdikleri faaliyetlerini OTSP’ye ve/veya sistem işletimine zarar vermeyecek ve ilgili mevzuattan kaynaklanan yükümlülüklerini ortadan kaldırmayacak şekilde yürütmekle yükümlüdür.
  • Piyasa katılımcıları, piyasa işletmecisine karşı ilgili piyasa işlemlerinin gerektirdiği mali sorumlulukları üstlenmekle ve piyasa işletmecisi tarafından kendilerine iletilen tüm ödeme bildirimleri ve faturalara ilişkin olarak ödemeleri zamanında ve eksiksiz şekilde yapmakla yükümlüdür.
  • Piyasa katılımcıları, piyasa işletmecisi namına sunmaları gereken teminat tutarının bu Usul ve Esaslarda yer alan ilgili maddeler gereğince sunulmasından sorumludur.

Piyasa İşletmecisinin Sorumlulukları aşağıdaki şekilde düzenlendi:

  • Piyasa işletmecisi EPİAŞ’tır. Piyasa işletmecisi; VGP’nin işletimini, uzlaştırma işlemlerini ve veri yayımlama faaliyetlerini eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin, şeffaflık ve sorumluluk ilkeleri çerçevesinde yürütür.
  • Piyasa işletmecisi, VGP’nin işletimine ilişkin aşağıdaki faaliyetleri yürütür:
    1. VGP’nin Yönetmelik, bu Usul ve Esaslar ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak işletilmesi,
    2. STP’nin ilgili mevzuat kapsamındaki yükümlülüklerin yerine getirilmesi amacıyla her türlü bakını ve güncelleme faaliyetlerinin yerine getirilerek erişilebilir halde tutulması,
    3. VGP’nin işletimine ilişkin hususlarda ilgili mevzuata uygun olarak, uygulamaya yönelik kararların alınması, mevzuatla kendisine bırakılmış diğer görevlerin yerine getirilmesi,
    4. Bu Usul ve Esaslarda yer alan hükümler uyarınca verilerin yayımlanması ve raporlanması,
    5. STP’de sunulması öngörülen yeni ürün ve hizmetlerin geliştirilmesi ve tüm bu ürünlerin STP’de piyasa katılımcılarına sunulabilmesi için Kurul’dan onay alınması.
  • Piyasa işletmecisi, merkezi karşı taraf sıfatıyla VGP’deki her bir kontrata yönelik yapılan işlemleri, söz konusu kontratlar için gaz günü bazında aylık olarak uzlaştırır. Piyasa işletmecisi, aylık uzlaştırma işlemlerinin tamamlanmasını müteakip faturaların hazırlanması ile tahsilat ve ödeme işlemlerinin merkezi uzlaştırma kuruluşu, aracılığıyla yapılması faaliyetlerini yürütür.

 

2021 DEPOLAMA YILINDA UYGULANACAK DEPOLAMA TARİFELERİNE İLİŞKİN DÜZENLEME YAPILDI.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 11/03/2021 Tarihli ve 10072 Sayılı Kararı 13 Mart 2021 tarihli 31422 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Karar ile “Yeraltı Doğal Gaz Depolama Şirketleri için Tarife Hesaplama Usul ve Esasları” çerçevesinde Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi’ne ait Silivri Yer Altı Doğal Gaz Depolama Tesisi’nin (BOTAŞ Silivri Depolama Tesisi) 2021 depolama yılında uygulayacağı depolama tarifelerine ilişkin düzenleme yapıldı. Buna göre;

  • 2021 yılı gelir tavanı 828.468.421 TL (Yi-ÜFE=501,85) olarak onaylandı.
  • 2021 depolama yılı bedellerine ait üst sınırlar (Yi-ÜFE=501,85) aşağıdaki şekilde belirlendi:
DEPOLAMA TARİFELERİ (TL/Sm3)
Kapasite Bedeli 0,252866
Enjeksiyon Bedeli 0,020526
Geri Üretim Bedeli 0,001999
Enjeksiyon Gaz Takas Bedeli 0,001026
Geri Üretim Gaz Takas Bedeli 0,000100
Enjeksiyon Hizmet Kesinti Bedeli 0,010263
Geri Üretim Hizmet Kesinti Bedeli 0,001000
KUE 5.2.3. Uyarınca Ödenecek Bedeller (TLSm3)
Günlük Kapasite Bedeli 0,001386
Günlük Geri Üretim Bedeli 0,00399

 

 

  • İşbu Karar kapsamında hacim TL/Sm3 cinsinden belirlenen ve hesaplama yöntemi gösterilen bedeller 10,64’e bölünmek suretiyle BOTAŞ tarafından TL/kWh bazında ayrıca düzenlenecektir.
  • İşbu Karar kapsamında belirlenen ve hesaplama yöntemi gösterilen bedeller için doğal gazın 9155 kcal/m3 üst ısıl değeri esas alınacaktır.
  • İşbu Karar kapsamında göre belirlenecek fiyatlara, Katma Değer Vergisi dahil değildir.

 

BOTAŞ’IN 2021 YILI DOĞAL GAZ İLETİM ŞEBEKESİ YATIRIM PROGRAMI ONAYLANDI.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 11/03/2021 Tarihli ve 10073 Sayılı Kararı 13 Mart 2021 tarihli 31422 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Karar ile Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. (“BOTAŞ”)’nin transit doğal gaz iletimi dâhil, 2021 Yılı Doğal Gaz İletim Şebekesi Yatırım Programı onaylandı. Buna göre;

  • BOTAŞ’ın 2021 Yılı Yatırım Programı kapsamında hazırlanan 2021 yılı iletim şebekesi yatırımları tutarı toplamı 1.151.067.750 TL olarak onaylandı. BOTAŞ, 2021 yılı içerisinde, proje bazında tahsis edilen yatırım projelen tavanlarını geçemez ve programda yer almayan herhangi bir proje için harcama yapamayacaktır. Proje ödenekleri yatırım ile ilgili olmayan amaçlar için kullanılamayacaktır.
  • BOTAŞ tarafından uygulanacak olan 2021 yılı ulusal iletim şebekesi yatırım programında yapılacak her türlü değişiklik Kurul onayına tabi olacaktır.
  • Kurul tarafından onaylanan 2021 yılı ulusal iletim şebekesi yatırım programı gelişimi 1 Ocak – 30 Haziran, 1 Temmuz – 31 Aralık dönemlerini kapsayacak şekilde, dönem sonlarını takip eden en geç 30 gün içinde Kuruma bildirilecektir.
* İşbu Regülasyon ve Mevzuat Bülteni, okuyucuya bilgi vermesi ve faydalı olması amacı ile tavsiye maksadında hazırlanmış olup söz konusu değişikliklere ilişkin herhangi bir kesinlik içermemektedir. Aylık Regülasyon ve Mevzuat Bülteni içeriğinde yer alan konular ile ilgili olarak daha detaylı bilgi talebiniz olması halinde, tarafımız ile regulation@kilinclaw.com.tr mail adresi üzerinden irtibata geçebilirsiniz.
@